تبلیغات
قالب در دست ساخت است و به دلیل پاره ای تغییرات ممکن است نمایش محتوا با مشکل همراه باشد
قالب در دست ساخت است و به دلیل پاره ای تغییرات ممکن است نمایش محتوا با مشکل همراه باشد
,, خوش آمدید,, ما را از نظرات ارزشمند خود مطلع کنید
img img img
درباره سایت
مشاهده مطالب سایت

درباره سایت

درباره ما

به دلیل پاره ای تغییرات ممکن است نمایش محتوا با مشکل همراه باشد
به زودی مشکلات برطرف خواهد شد
img img img
سخن روز
بزرگترین عیب برای دنیا همین بس که بی‌وفاست.
‐ حضرت علی علیه‌السلام
خداوندا مرا از کسانی قرار دِه که دنیاشان را برای دینشان میفروشند نه دینشان را برای دنیاشان.
‐ دکتر علی شریعتی
آدمی ساخته‌ی افکار خویش است فردا همان خواهد شد که امروز می‌اندیشیده است.
‐ مترلینگ

امکانات سایت

مطالب سایت

img img img
1390/07/29 ساعت 16:19

 


دوباره و پس از دو سال وقفه وبلاگ را بروز خواهم کرد

از همه ی شما بابت حمایت و دلگرمی ها سپاسگزارم

اشکالاتی در شعرخوانی ها و دانلودها بوجود آمده که اصلاح خواهم کرد




بایگانی وبلاگ

طبقه بندی مطالب وبلاگ بر اساس نام نویسنده ، موضوع ، کتاب و آلبوم


حافظ
  • شعر خوانی

احمد شاملو

  • شعرخوانی

عرفان نظرآهاری
  • شعر

گزیده ی کتاب " چای با طعم خدا "

کتاب " روی تخته سیاه جهان با گچ نور بنویس "

  • داستان
1393/11/10 ساعت 22:38

تو نمی‌دانی غریوِ یک عظمت

وقتی که در شکنجه‌ی یک شکست نمی‌نالد

                                                     چه کوهی‌ست!

تو نمی‌دانی نگاهِ بی‌مژه‌ی محکومِ یک اطمینان

وقتی که در چشمِ حاکمِ یک هراس خیره می‌شود

                                                             چه دریایی‌ست!

 

تو نمی‌دانی مُردن

وقتی که انسان مرگ را شکست داده است

                                                    چه زندگی‌ست!

تو نمی‌دانی زندگی چیست، فتح چیست

تو نمی‌دانی ارانی کیست

 

و نمی‌دانی هنگامی که

گورِ او را از پوستِ خاک و استخوانِ آجُر انباشتی

و لبانت به لبخندِ آرامش شکفت

و گلویت به انفجارِ خنده‌یی ترکید،

و هنگامی که پنداشتی گوشتِ زندگیِ او را

از استخوان‌های پیکرش جدا کرده‌ای

چه‌گونه او طبلِ سُرخِ زنده‌گی‌اش را به نوا درآورد

در نبضِ زیراب

در قلبِ آبادان،

و حماسه‌ی توفانیِ شعرش را آغاز کرد

با سه دهان صد دهان هزار دهان

با سیصد هزار دهان

با قافیه‌ی خون

با کلمه‌ی انسان،

با کلمه‌ی انسان کلمه‌ی حرکت کلمه‌ی شتاب

با مارشِ فردا

که راه می‌رود

               می‌افتد برمی‌خیزد

                                    برمی‌خیزد برمی‌خیزد می‌افتد

                                                                      برمی‌خیزد برمی‌خیزد

و به‌سرعتِ انفجارِ خون در نبض

                                    گام برمی‌دارد

و راه می‌رود بر تاریخ، بر چین

بر ایران و یونان

انسان انسان انسان انسان... انسان‌ها...

و که می‌دود چون خون، شتابان

در رگِ تاریخ، در رگِ ویتنام، در رگِ آبادان

انسان انسان انسان انسان... انسان‌ها...

و به مانندِ سیلابه که از سدْ،     

سرریز می‌کند در مصراعِ عظیمِ تاریخ‌اش

از دیوارِ هزاران قافیه:

قافیه‌ی دزدانه

قافیه‌ی در ظلمت

قافیه‌ی پنهانی

قافیه‌ی جنایت

قافیه‌ی زندان در برابرِ انسان

و قافیه‌یی که گذاشت آدولف رضاخان

به دنبالِ هر مصرع که پایان گرفت به «نون»:

قافیه‌ی لزج

قافیه‌ی خون!

 

و سیلابِ پُرطبل

از دیوارِ هزاران قافیه‌ی خونین گذشت:

خون، انسان، خون، انسان،

انسان، خون، انسان...

و از هر انسان سیلابه‌یی از خون

و از هر قطره‌ی هر سیلابه هزار انسان:

انسانِ بی‌مرگ

انسانِ ماهِ بهمن

انسانِ پولیتسر

انسانِ ژاک‌دوکور

انسانِ چین

انسانِ انسانیت

انسانِ هر قلب

                 که در آن قلب، هر خون

                                            که در آن خون، هر قطره

انسانِ هر قطره

                  که از آن قطره، هر تپش

                                             که از آن تپش، هر زندگی

یک انسانیتِ مطلق است.

 

و شعرِ زندگیِ هر انسان

که در قافیه‌ی سُرخِ یک خون بپذیرد پایان

مسیحِ چارمیخِ ابدیتِ یک تاریخ است.

 

و انسان‌هایی که پا درزنجیر

به آهنگِ طبلِ خونِشان می‌سرایند تاریخِشان را

حواریونِ جهان‌گیرِ یک دین‌اند.

 

و استفراغِ هر خون از دهانِ هر اعدام

رضای خودرویی را می‌خشکاند

بر خرزهره‌ی دروازه‌ی یک بهشت.

 

و قطره‌قطره‌ی هر خونِ این انسانی که در برابرِ من ایستاده است

سیلی‌ست

که پُلی را از پسِ شتابندگانِ تاریخ

                                       خراب می‌کند

 

و سوراخِ هر گلوله بر هر پیکر

دروازه‌یی‌ست که سه نفر صد نفر هزار نفر

                                                  که سیصد هزار نفر

از آن می‌گذرند

رو به بُرجِ زمردِ فردا.

 

و معبرِ هر گلوله بر هر گوشت

دهانِ سگی‌ست که عاجِ گران‌بهای پادشاهی را

در انوالیدی می‌جَوَد.

 

و لقمه‌ی دهانِ جنازه‌ی هر بی‌چیزْ پادشاه

                                                  رضاخان!

شرفِ یک پادشاهِ بی‌همه‌چیز است.

 

و آن کس که برای یک قبا بر تن و سه قبا در صندوق

و آن کس که برای یک لقمه در دهان و سه نان در کف

و آن کس که برای یک خانه در شهر و سه خانه در ده

با قبا و نان و خانه‌ی یک تاریخ چنان کند که تو کردی، رضاخان

نامش نیست انسان.

 

نه، نامش انسان نیست، انسان نیست

                       من نمی‌دانم چیست

                          به جز یک سلطان!

 

 

اما بهارِ سرسبزی با خونِ ارانی

و استخوانِ ننگی در دهانِ سگِ انوالید!

 

 

و شعرِ زندگیِ او، با قافیه‌ی خونش

و زندگیِ شعرِ من

                     با خونِ قافیه‌اش.

و چه بسیار

که دفترِ شعرِ زندگی‌شان را

با کفنِ سُرخِ یک خون شیرازه بستند.

چه بسیار

که کُشتند بردگیِ زندگی‌شان را

تا آقاییِ تاریخِشان زاده شود.

 

با سازِ یک مرگ، با گیتارِ یک لورکا

شعرِ زندگی‌شان را سرودند

و چون من شاعر بودند

و شعر از زندگی‌شان جدا نبود.

و تاریخی سرودند در حماسه‌ی سُرخِ شعرِشان

که در آن

پادشاهانِ خلق

                  با شیهه‌ی حماقتِ یک اسب

                                                   به سلطنت نرسیدند،

و آن‌ها که انسان‌ها را با بندِ ترازوی عدالتِشان به دار آویختند

عادل نام نگرفتند.

 

جدا نبود شعرِشان از زندگی‌شان

و قافیه‌ی دیگر نداشت

جز انسان.

 

و هنگامی که زندگیِ آنان را بازگرفتند

حماسه‌ی شعرِشان توفانی‌تر آغاز شد

                                              در قافیه‌ی خون.

شعری با سه دهان صد دهان هزار دهان

                                                 با سیصد هزار دهان

شعری با قافیه‌ی خون

                         با کلمه‌ی انسان

                                            با مارشِ فردا

شعری که راه می‌رود، می‌افتد، برمی‌خیزد، می‌شتابد

و به سرعتِ انفجارِ یک نبض در یک لحظه‌ی زیست

راه می‌رود بر تاریخ، و بر اندونزی، بر ایران

و می‌کوبد چون خون

در قلبِ تاریخ، در قلبِ آبادان

انسان انسان انسان انسان... انسان‌ها...

 

 

و دور از کاروانِ بی‌انتهای این همه لفظ، این همه زیست،

سگِ انوالیدِ تو می‌میرد

با استخوانِ ننگِ تو در دهانش ــ

استخوانِ ننگ

استخوانِ حرص

استخوانِ یک قبا بر تن سه قبا در مِجری

استخوانِ یک لقمه در دهان سه لقمه در بغل

استخوانِ یک خانه در شهر سه خانه در جهنم

استخوانِ بی‌تاریخی.

 

بهمن  ۱۳۲۹

 

1393/10/27 ساعت 13:14
به آیدا
1343

سنگ می‌کشم بر دوش،

سنگِ الفاظ

سنگِ قوافی را.

و از عرق‌ریزانِ غروب، که شب را

در گودِ تاریک‌اش

می‌کند بیدار،

و قیراندود می‌شود رنگ

در نابیناییِ تابوت،

و بی‌نفس می‌ماند آهنگ

از هراسِ انفجارِ سکوت،

من کار می‌کنم

کار می‌کنم

کار

و از سنگِ الفاظ

بر می‌افرازم

استوار

دیوار،

تا بامِ شعرم را بر آن نهم

تا در آن بنشینم

در آن زندانی شوم...

من چنین‌ام. احمقم شاید!

که می‌داند

که من باید

سنگ‌های زندانم را به دوش کشم

به‌سانِ فرزندِ مریم که صلیبش را،

و نه به‌سانِ شما

که دسته‌ی شلاقِ دژخیمِتان را می‌تراشید

از استخوانِ برادرِتان

و رشته‌ی تازیانه‌ی جلادِتان را می‌بافید

از گیسوانِ خواهرِتان

و نگین به دسته‌ی شلاقِ خودکامگان می‌نشانید

از دندان‌های شکسته‌ی پدرِتان!




و من سنگ‌های گرانِ قوافی را بر دوش می‌برم

و در زندانِ شعر

محبوس می‌کنم خود را

به‌سانِ تصویری که در چارچوبش

در زندانِ قابش.

و ای بسا که

تصویری کودن

از انسانی ناپخته:

از منِ سالیانِ گذشته

گم‌گشته

که نگاهِ خُردسالِ مرا دارد

در چشمانش،

و منِ کهنه‌تر به جا نهاده است

تبسمِ خود را

بر لبانش،

و نگاهِ امروزِ من بر آن چنان است

که پشیمانی

به گناهانش!

تصویری بی‌شباهت

که اگر فراموش می‌کرد لبخندش را

و اگر کاویده می‌شد گونه‌هایش

به جُست‌وجوی زندگی

و اگر شیار برمی‌داشت پیشانی‌اش

از عبورِ زمان‌های زنجیرشده با زنجیرِ بردگی

می‌شد من!

می‌شد من

عیناً!

می‌شد من که سنگ‌های زندانم را بر دوش

می‌کشم خاموش،

و محبوس می‌کنم تلاشِ روحم را

در چاردیوارِ الفاظی که

می‌ترکد سکوتِشان

در خلاءِ آهنگ‌ها

که می‌کاود بی‌نگاه چشمِشان

در کویرِ رنگ‌ها...

می‌شد من

عیناً!

می‌شد من که لبخنده‌ام را از یاد برده‌ام،

و اینک گونه‌ام...

و اینک پیشانی‌ام...




چنین‌ام من

ــ زندانیِ دیوارهای خوش‌آهنگِ الفاظِ بی‌زبان ــ.

چنین‌ام من!

تصویرم را در قابش محبوس کرده‌ام

و نامم را در شعرم

و پایم را در زنجیرِ زنم

و فردایم را در خویشتنِ فرزندم

و دلم را در چنگِ شما...

در چنگِ هم‌تلاشیِ با شما

که خونِ گرمِتان را

به سربازانِ جوخه‌ی اعدام

می‌نوشانید

که از سرما می‌لرزند

و نگاهِشان

انجمادِ یک حماقت است.

شما

که در تلاشِ شکستنِ دیوارهای دخمه‌ی اکنونِ خویش‌اید

و تکیه می‌دهید از سرِ اطمینان

بر آرنج

مِجریِ عاجِ جمجمه‌تان را

و از دریچه‌ی رنج

چشم‌اندازِ طعمِ کاخِ روشنِ فرداتان را

در مذاقِ حماسه‌ی تلاشِتان مزمزه می‌کنید.

شما...

و من...

شما و من

و نه آن دیگران که می‌سازند

دشنه

برای جگرِشان

زندان

برای پیکرِشان

رشته

برای گردنِشان.

و نه آن دیگرتران

که کوره‌ی دژخیمِ شما را می‌تابانند

با هیمه‌ی باغِ من

و نانِ جلادِ مرا برشته می‌کنند

در خاکسترِ زاد و رودِ شما.




و فردا که فروشدم در خاکِ خون‌آلودِ تب‌دار،

تصویرِ مرا به زیر آرید از دیوار

از دیوارِ خانه‌ام.

تصویری کودن را که می‌خندد

در تاریکی‌ها و در شکست‌ها

به زنجیرها و به دست‌ها.

و بگوییدش:

«تصویرِ بی‌شباهت!

به چه خندیده‌ای؟»

و بیاویزیدش

دیگربار

واژگونه

رو به دیوار!

و من همچنان می‌روم

با شما و برای شما

ــ برای شما که این‌گونه دوستارِتان هستم. ــ

و آینده‌ام را چون گذشته می‌روم سنگ بردوش:

سنگِ الفاظ

سنگِ قوافی،

تا زندانی بسازم و در آن محبوس بمانم:

زندانِ دوست‌داشتن.

دوست‌داشتنِ مردان

و زنان

دوست‌داشتنِ نی‌لبک‌ها

سگ‌ها

و چوپانان

دوست‌داشتنِ چشم‌به‌راهی،

و ضرب‌ْانگشتِ بلورِ باران

بر شیشه‌ی پنجره

دوست‌داشتنِ کارخانه‌ها

مشت‌ها

تفنگ‌ها

دوست‌داشتنِ نقشه‌ی یابو

با مدارِ دنده‌هایش

با کوه‌های خاصره‌اش،

و شطِ تازیانه

با آبِ سُرخ‌اش

دوست‌داشتنِ اشکِ تو

بر گونه‌ی من

و سُرورِ من

بر لبخندِ تو

دوست‌داشتنِ شوکه‌ها

گزنه‌ها و آویشنِ وحشی،

و خونِ سبزِ کلروفیل

بر زخمِ برگِ لگد شده

دوست‌داشتنِ بلوغِ شهر

و عشق‌اش

دوست‌داشتنِ سایه‌ی دیوارِ تابستان

و زانوهای بی‌کاری

در بغل

دوست‌داشتنِ جقه

وقتی که با آن غبار از کفش بسترند

و کلاه‌ْخود

وقتی که در آن دستمال بشویند

دوست‌داشتنِ شالی‌زارها

پاها و

زالوها

دوست‌داشتنِ پیر‌یِ سگ‌ها

و التماسِ نگاهِشان

و درگاهِ دکه‌ی قصابان،

تیپا خوردن

و بر ساحلِ دورافتاده‌ی استخوان

از عطشِ گرسنگی

مردن

دوست‌داشتنِ غروب

با شنگرفِ ابرهایش،

و بوی رمه در کوچه‌های بید

دوست‌داشتنِ کارگاهِ قالی‌بافی

زمزمه‌ی خاموشِ رنگ‌ها

تپشِ خونِ پشم در رگ‌های گره

و جان‌های نازنینِ انگشت

که پامال می‌شوند

دوست‌داشتنِ پاییز

با سرب‌ْرنگیِ آسمانش

دوست‌داشتنِ زنانِ پیاده‌رو

خانه‌شان

عشقِشان

شرمِشان

دوست‌داشتنِ کینه‌ها

دشنه‌ها

و فرداها

دوست‌داشتنِ شتابِ بشکه‌های خالیِ تُندر

بر شیبِ سنگ‌فرشِ آسمان

دوست‌داشتنِ بوی شورِ آسمانِ بندر

پروازِ اردک‌ها

فانوسِ قایق‌ها

و بلورِ سبزرنگِ موج

با چشمانِ شب‌ْچراغش

دوست‌داشتنِ درو

و داس‌های زمزمه

دوست‌داشتنِ فریادهای دیگر

دوست‌داشتنِ لاشه‌ی گوسفند

بر قناره‌ی مردکِ گوشت‌فروش

که بی‌خریدار می‌ماند

می‌گندد

می‌پوسد

دوست‌داشتنِ قرمزیِ ماهی‌ها

در حوضِ کاشی

دوست‌داشتنِ شتاب

و تأمل

دوست‌داشتنِ مردم

که می‌میرند

آب می‌شوند

و در خاکِ خشکِ بی‌روح

دسته‌دسته

گروه‌گروه

انبوه‌انبوه

فرومی‌روند

فرومی‌روند و

فرو

می‌روند

دوست‌داشتنِ سکوت و زمزمه و فریاد

دوست‌داشتنِ زندانِ شعر

با زنجیرهای گران‌اش:

ــ زنجیرِ الفاظ

زنجیرِ قوافی...




و من همچنان می‌روم:

در زندانی که با خویش

در زنجیری که با پای

در شتابی که با چشم

در یقینی که با فتحِ من می‌رود دوش‌بادوش

از غنچه‌ی لبخندِ تصویرِ کودنی که بر دیوارِ دیروز

تا شکوفه‌ی سُرخِ یک پیراهن

بر بوته‌ی یک اعدام:

تا فردا!




چنین‌ام من:

قلعه‌نشینِ حماسه‌های پُر از تکبر

سم‌ْضربه‌ی پُرغرورِ اسبِ وحشیِ خشم

بر سنگ‌فرش‌ِکوچه‌ی تقدیر

کلمه‌ی وزشی

در توفانِ سرودِ بزرگِ یک تاریخ

محبوسی

در زندانِ یک کینه

برقی

در دشنه‌ی یک انتقام

و شکوفه‌ی سُرخِ پیراهنی

در کنارِ راهِ فردای بردگانِ امروز.

مهر 1329

 

1390/08/11 ساعت 23:23

۱

بدنِ لختِ خیابان

                  به بغلِ شهر افتاده بود

و قطره‌های بلوغ

                  از لمبرهای راه

                                  بالا می‌کشید

 

 

و تابستانِ گرمِ نفس‌ها

که از رویای جَگن‌های باران‌خورده سرمست بود

در تپشِ قلبِ عشق

                      می‌چکید

 

 

خیابانِ برهنه

با سنگ‌فرشِ دندان‌های صدفش

                                      دهان گشود

تا دردهای لذتِ یک عشق

زهرِ کامش را بمکد.

 

 

و شهر بر او پیچید

و او را تنگ‌تر فشرد

در بازوهای پُرتحریکِ آغوشش.

و تاریخِ سربه‌مهرِ یک عشق

که تنِ داغِ دختری‌اش را

                           به اجتماعِ یک بلوغ

                                                واداده بود

بسترِ شهری بی‌سرگذشت را

                                  خونین کرد.

 

 

جوانه‌ی زندگی‌بخشِ مرگ

بر رنگ‌پریدگیِ‌ شیارهای پیشانیِ‌ شهر

                                             دوید،

خیابانِ برهنه

             در اشتیاقِ خواهشِ بزرگِ آخرینش

                                                     لب گزید،

نطفه‌های خون‌آلود

که عرقِ مرگ

              بر چهره‌ی پدرِشان

                                  قطره بسته بود

رَحِمِ آماده‌ی مادر را

                      از زندگی انباشت،

و انبان‌های تاریکِ یک آسمان

از ستاره‌های بزرگِ قربانی

                              پُر شد: ـ

یک ستاره جنبید

                  صد ستاره،

ستاره‌ی صد هزار خورشید،

از افقِ مرگِ پُرحاصل

در آسمان

         درخشید،

 

مرگِ متکبر!

 

 

اما دختری که پا نداشته باشد

بر خاکِ دندان‌کروچه‌ی دشمن

به زانو درنمی‌آید.

 

و من چون شیپوری

                    عشقم را می‌ترکانم

چون گلِ سِرخی

                  قلبم را پَرپَر می‌کنم

چون کبوتری

            روحم را پرواز می‌دهم

چون دشنه‌یی

               صدایم را به بلورِ آسمان می‌کشم:

«ـ هی!

    چه‌کنم‌های سربه‌هوای دستانِ بی‌تدبیرِ تقدیر!

    پشتِ میله‌ها و ملیله‌های اشرافیت

   پشتِ سکوت و پشتِ دارها

   پشتِ عمامه‌ها و رخت سالوس

   پشتِ افتراها، پشتِ دیوارها

   پشتِ امروز و روزِ میلاد ـ با قابِ سیاهِ شکسته‌اش ـ

   پشتِ رنج، پشتِ نه، پشتِ ظلمت

   پشتِ پافشاری، پشتِ ضخامت

   پشتِ نومیدی‌ِ سمجِ خداوندانِ شما

   و حتا و حتا پشتِ پوستِ نازکِ دلِ عاشقِ من،

   زیبایی‌ِ یک تاریخ

   تسلیم می‌کند بهشتِ سرخِ گوشتِ تن‌اش را

   به مردانی که استخوان‌هاشان آجرِ یک بناست

   بوسه‌شان کوره است و صداشان طبل

   و پولادِ بالشِ بسترشان

                             یک پُتک است.»

 

 

لب‌های خون! لب‌های خون!

اگر خنجرِ امیدِ دشمن کوتاه نبود

دندان‌های صدفِ خیابان باز هم می‌توانست

شما را ببوسد...

 

 □

 

و تو از جانبِ من

به آن کسان که به زیانی معتادند

و اگر زیانی نَبَرند که با خویشان بیگانه بُوَد

می‌پندارند که سودی برده‌اند،

 

 

و به آن دیگرکسان

                    که سودِشان یک‌سر

                                            از زیانِ دیگران است

و اگر سودی بر کف نشمارند

در حسابِ زیانِ خویش نقطه می‌گذارند

                                              بگو:

«ـ دلتان را بکنید!

    بیگانه‌های من

    دلتان را بکنید!

 

 دعایی که شما زمزمه می‌کنید

تاریخِ زندگانی‌ست که مرده‌اند

و هنگامی نیز

               که زنده بوده‌اند

خروسِ هیچ زندگی

                     در قلبِ دهکده‌شان آواز

                                                 نداده بود...

 

دلتان را بکنید، که در سینه‌ی تاریخِ ما

پروانه‌ی پاهای بی‌پیکرِ یک دختر

به جای قلبِ همه‌ی شما

                             خواهد زد پَرپَر!

و این است، این است دنیایی که وسعتِ آن

شما را در تنگی‌ِ خود

                       چون دانه‌ی انگوری

                                            به سرکه مبدل خواهد کرد.

برای برق انداختن به پوتینِ گشاد و پُرمیخِ یکی من!»

 

 

اما تو!

تو قلبت را بشوی

در بی‌غشیِ‌ جامِ بلورِ یک باران،

تا بدانی

        چه‌گونه

                آنان

بر گورها که زیرِ هر انگشتِ پایشان

گشوده بود دهان

در انفجار بلوغشان

                     رقصیدند،

چه‌گونه بر سنگ‌فرشِ لج

                             پا کوبیدند

و اشتهای شجاعتِشان

                           چه‌گونه

در ضیافتِ مرگی از پیش آگاه

کبابِ گلوله‌ها را داغاداغ

با دندانِ دنده‌هاشان بلعیدند...

 

 قلبت را چون گوشی آماده کن

تا من سرودم را بخوانم:

ـ سرودِ جگرهای نارنج را که چلیده شد

در هوای مرطوبِ زندان...

در هوای سوزانِ شکنجه...

در هوای خفقانیِ دار،

و نام‌های خونین را نکرد استفراغ

در تبِ دردآلودِ اقرار

 

 سرودِ فرزندانِ دریا را که

در سواحلِ برخورد به زانو درآمدند

بی که به زانو درآیند

و مردند

بی که بمیرند!

 

 □

 

اما شما ـ ای نفس‌های گرمِ زمین که بذرِ فردا را در خاکِ دیروز می‌پزید!

اگر بادبانِ امیدِ دشمن از هم نمی‌درید

تاریخِ واژگونه‌ی قایقش را بر خاک کشانده بودید!

 

۲

 

با شما که با خونِ عشق‌ها، ایمان‌ها

              با خونِ نظامی‌ها، اسب‌ها

              با خونِ شباهت‌های بزرگ

              با خونِ کله‌های گچ در کلاه‌های پولاد

              با خونِ چشمه‌های یک دریا

              با خونِ چه‌کنم‌های یک دست

              با خونِ آن‌ها که انسانیت را می‌جویند

              با خونِ آن‌ها که انسانیت را می‌جوند

در میدانِ بزرگ امضا کردید

دیباچه‌ی تاریخِمان را،

 

خونِمان را قاتی می‌کنیم

فردا در میعاد

تا جامی از شرابِ مرگ به دشمن بنوشانیم

به سلامتِ بلوغی که بالا کشید از لمبرهایِ راه

برای انباشتنِ مادرِ تاریخِ یک رَحِم

از ستاره‌های بزرگِ قربانی،

روز بیست و سه‌ی تیر

روز بیست و سه...

 

 ۲۳ تیر ۱۳۳۰

 

1390/08/1 ساعت 13:23

برای نوروزعلی غنچه

 راه

  در سکوتِ خشم

                     به جلو خزید

و در قلبِ هر رهگذر

غنچه‌ی پژمرده‌یی شکفت :

 

« ـ برادرهای یک بطن !

    یک آفتابِ دیگر را

    پیش از طلوعِ روزِ بزرگش

    خاموش

            کرده‌اند ! »


 

و لالای مادران

بر گاه‌واره‌های جنبانِ افسانه

                                    پَرپَر شد :

 

« ـ ده سال شکفت و

                           باغش باز

                                      غنچه بود

 

پایش را

         چون نهالی

در باغ‌های آهنِ یک کُند

                              کاشتند

 

مانندِ دانه‌یی

به زندانِ گُل‌خانه‌یی

قلبِ سُرخِ ستاره‌یی‌اش را

                                 محبوس داشتند.

و از غنچه‌ی او خورشیدی شکفت

تا

  طلوع نکرده

               بخُسبد

چرا که ستاره‌ی بنفشی طالع می‌شد

از خورشیدِ هزاران هزار غنچه چُنُو

و سرودِ مادران را شنید

که بر گهواره‌های جنبان

                             دعا می‌خوانند

و کودکان را بیدار می‌کنند

تا به ستاره‌یی که طالع می‌شود

و مزرعه‌ی بردگان را روشن می‌کند

سلام

      بگویند

و دعا و درود را شنید

از مادران و از شیرخوارگان ؛

و ناشکفته

            در جامه‌ی غنچه‌ی خود

                                          غروب کرد

تا خونِ آفتاب‌های قلبِ ده‌ساله‌اش

ستاره‌ی ارغوانی را

                         پُرنورتر کند . »

 

 

وقتی که نخستین بارانِ پاییز

عطشِ زمینِ خاکستر را نوشید

و پنجره‌ی بزرگِ آفتابِ ارغوانی

                                      به مزرعه‌ی بردگان گشود

تا آفتاب‌گردان‌های پیشرس به‌پا خیزند ،

 

برادرهای هم‌تصویر !

برای یک آفتابِ دیگر

پیش از طلوعِ روزِ بزرگش

                               گریستیم

 

مهر ۱۳۳۰

 


احمد شاملو

از دفتر شعر "آهن ها و احساس"


1390/08/1 ساعت 13:23

گر تو شاه دخترانی، من خدای شاعرانم

مهدی حمیدی

 

- « این بازوانِ او ست

با داغ‌های بوسه‌ی بسیارها گناه‌اش

وینک خلیجِ ژرفِ نگاهش

کاندر کبودِ مردمکِ بی‌حیای آن

فانوسِ صد تمنا ــ گُنگ و نگفتنی ــ

با شعله‌ی لجاج و شکیبایی

می‌سوزد

وین ، چشمه‌سارِ جادویی‌ تشنگی‌فزا ست

این چشمه‌ی عطش

                          که بر او هر دَم

حرصِ تلاشِ گرمِ هم‌آغوشی

تب‌خاله‌ها رسوایی

می‌آورد به بار

 

شورِ هزار مستی‌ ناسیراب

مهتاب‌های گرمِ شراب‌آلود

آوازهای می‌زده‌ی بی‌رنگ

با گونه‌های او ست ،

رقصِ هزار عشوه‌ی دردانگیز

با ساق‌های زنده‌ی مرمرتراشِ او

 

گنجِ عظیمِ هستی و لذت را

پنهان به زیرِ دامنِ خود دارد

و اژدهای شرم را

افسونِ اشتها و عطش

از گنجِ بی‌دریغ‌اش می‌راند ... »

 

بگذار این‌چنین بشناسد مرد

در روزگارِ ما

آهنگ و رنگ را

زیبایی و شُکوه و فریبندگی را

زندگی را

حال آن‌که رنگ را

در گونه‌های زردِ تو می‌باید جوید ، برادرم !

در گونه‌های زردِ تو

                       وندر

این شانه‌ی برهنه‌ی خون‌مُرده ،

از همچو خود ضعیفی

مضرابِ تازیانه به تن خورده ،

بارِ گرانِ خفّتِ روحش را

بر شانه‌های زخمِ تنش بُرده !

حال آن‌که بی‌گمان

در زخم‌های گرمِ بخارآلود

سرخی شکفته‌تر به نظر می‌زند ز سُرخی لب‌ها

و بر سفیدناکی این کاغذ

رنگِ سیاهِ زندگی دردناکِ ما

برجسته‌تر به چشمِ خدایان

تصویر می‌شود ...

 

 

هی !

    شاعر !

          هی !

سُرخی ، سُرخی‌ست :

لب‌ها و زخم‌ها !

لیکن لبانِ یارِ تو را خنده هر زمان

دندان‌نما کند ،

زان پیش‌تر که بیند آن را

چشمِ علیلِ تو

چون « رشته‌یی ز لولوِ تر ، بر گُلِ انار » ـ

آید یکی جراحتِ خونین مرا به چشم

کاندر میانِ آن

پیدا ست استخوان ؛

زیرا که دوستانِ مرا

زان پیش‌تر که هیتلر  ــ قصابِ « آوش ویتس »

در کوره‌های مرگ بسوزاند ،

هم‌گامِ دیگرش

بسیار شیشه‌ها

از صَمغِ سُرخِ خونِ سیاهان

سرشار کرده بود

در هارلم و برانکس

انبار کرده بود

               کُنَد تا

ماتیک از آن مهیا

لابد برای یارِ تو ، لب‌های یارِ تو !

 

 

بگذار عشقِ تو

در شعرِ تو بگرید ...

 

بگذار دردِ من

در شعرِ من بخندد ...

 

بگذار سُرخ خواهرِ همزادِ زخم‌ها و لبان باد!

زیرا لبانِ سُرخ ، سرانجام

پوسیده خواهد آمد چون زخم‌هایِ سُرخ

وین زخم‌های سُرخ ، سرانجام

افسرده خواهد آمد چونان لبانِ سُرخ ؛

وندر لجاجِ ظلمتِ این تابوت

تابد به ناگزیر درخشان و تابناک

چشمانِ زنده‌یی

چون زُهره‌یی به تارکِ تاریکِ گرگ و میش

چون گرم‌ْساز امیدی در نغمه‌های من !

 

 

بگذار عشقِ این‌سان

مُردارْوار در دلِ تابوتِ شعرِ تو

ـ تقلیدکارِ دلقکِ قاآنی ــ

گندد هنوز و

              باز

خود را

      تو لاف‌زن

بی‌شرم‌تر خدای همه شاعران بدان !

 

لیکن من ( این حرام ،

این ظلم‌زاده ، عمر به ظلمت نهاده ،

این بُرده از سیاهی و غم نام )

بر پای تو فریب

بی‌هیچ ادعا

زنجیر می‌نهم !

فرمان به پاره کردنِ این تومار می‌دهم !

گوری ز شعرِ خویش

                        کندن خواهم

وین مسخره‌خدا را

                      با سر

                            درونِ آن

                                    فکندن خواهم

و ریخت خواهمش به سر

خاکسترِ سیاهِ فراموشی ...

 

 

بگذار شعرِ ما و تو

                     باشد

تصویرکارِ چهره‌ی پایان‌پذیرها :

تصویرکارِ سُرخی‌ لب‌های دختران

تصویرکارِ سُرخی‌ زخمِ برادران !

و نیز شعرِ من

یک‌بار لااقل

تصویرکارِ واقعی چهره‌ی شما

دلقکان

دریوزه‌گان

" شاعران !"

 

۱۳۲۹



احمد شاملو

از دفتر شعر "آهن ها و احساس"


img